14/05/2026
Chỉ với vài nốt nhạc, B.B. King có thể tạo ra tổ hợp của vô vàn các câu đàn mang từng sắc thái riêng qua trường độ, âm lượng và âm sắc của mỗi nốt. Nhờ đó mà King đã chơi biết bao câu đàn qua sự cảm nhận tinh tế truyền từ cảm xúc bên trong ra các ngón tay lướt trên dây đàn mà không ai bắt chước nổi. Ông có thể chơi 2 khuông nhạc cùng một tiết tấu giai điệu để tạo độ lặp và gây bất ngờ với sự hoán đổi vị trí các nốt ở khuông thứ ba để tạo sự bất ngờ. Ông có thể chơi lúc nhanh, lúc chậm, hay để nốt nhạc vang lên vào những phách nhẹ gây hứng thú cho đôi tai. Ông khéo léo lựa chọn những nốt được nhấn có âm lượng lớn và âm sắc rõ nét chơi xen kẽ với các nốt nhẹ làm nền. Qua đó tiếng đàn của cây “Lucille” như đang nói chuyện với ông vậy. Giống như cách King hát với sự lên xuống của cao độ và âm lượng của mỗi ca từ, Lucille đáp lại bằng các câu phrasing ngọt ngào tình tứ như một người phụ nữ.
Thế nhưng, giống như cách King thể hiện bài hát với độ rung cùng kỹ thuật melisma, cây đàn Lucille cũng lại như ai oán và nấc lên từng hồi qua cách ông dùng kỹ thuật vibrato và bend dây điệu nghệ. Khác với nhiều nghệ sĩ nhạc Blues khi rung nốt nhạc trên dây đàn, bàn tay của họ thường ôm sát với cần đàn, thì B.B. King lại mở gần như hết các ngón ra xa để dồn lực vào đúng một ngón và tạo tiếng rung với biên độ rộng hơn, khiến bàn tay ông lắc uyển chuyển như đôi cánh bướm – một kỹ thuật được người ta gọi là “butterfly vibrato”. King tiếp cận lối chơi này vì ông muốn tạo được âm sắc uyển chuyển về cao độ nốt nhạc giống như tiếng slide guitar mà Bukka White – người anh họ mà King từng ở nhờ khi chuyển lên Memphis, hay chơi. Còn về kỹ thuật bend dây, quả thực những nốt nhạc được nhéo tiếng gần với quãng ¼ cung của King luôn là những “tiếng khóc” ngọt ngào nhất mà tôi cảm nhận được khi nghe cây Lucille của ông hát. Nhờ các cách biến hóa trên dây đàn này mà nốt nhạc ông chơi luôn có độ ngân vang dài, kể cả khi con người ta còn chưa sáng chế ra những chiếc phơ chuyên dụng.
Một loạt các nhạc phẩm, cả bản phòng thu cũng như diễn live đều chuyển tải tới người nghe những cảm xúc buồn vui lẫn lộn qua những màn “song ca” giữa King và Lucille. Tiếng đàn Lucille mở và hạ màn cho câu chuyện của King trong “It’s My Own Fault”, rồi thổn thức theo tiếng hát của King trong “Rainin’ All The Time”, tỉ tê như níu King lại trong “All Over Again”, và sâu lắng du dương cùng giọng hát của King trong “The Thrill Is Gone”.
Và cứ như vậy ở mỗi bài, mỗi khi B.B. King ngưng hát, tiếng đáp của Lucille lại vang lên, như thể một tri kỷ gắn bó suốt sự nghiệp âm nhạc của ông cho đến cuối đời.
RIP The King of the Blues (16.9.1925 – 14.5.2015)
