23/12/2017
XE MÌ CHÚ CẨU.
Một hôm theo ba ông anh lớn tuổi, hai ở nước ngoài về, cả ba anh cùng khoá Sư Phạm Sài Gòn năm xửa năm xưa đi ăn sáng. Uống café xong cùng đi bộ ra xe mì chú Cẩu ( có từ 1945) bên hông chợ Tân Định, phía đường Nguyễn Hữu cầu ( xưa là Trần Văn Thạch – Vassoigne). Ngồi ăn ngay kệ xếp ở mặt trước xe. Các tô mì được chuyển từ trong ra cửa vòm , bốc khói, nước lèo thơm phức và sợi mì chính cống hương vị Tàu, gia vị ớt ngâm giấm, xì dầu, dấm đỏ, bột cải vàng nồng cay, bánh tôm khô béo giòn rụm phải kêu thêm cho mỗi người một cái, thêm tốp mỡ chiên giòn, lâu lâu ăn một lần, sợ gì phải kiêng cữ. Tiếc một chút là hủ tíu bây giờ không có cải bắc thảo.Thứ cải bắc thảo xắt nhỏ mặn mặn ngọt ngọt, dòn thơm gia vị ướp, đựng trong thố sành nhỏ màu nâu sậm. Cái tiếc nữa là hai tấm bảng nhựa, một kê giá cả, một chụp hình giới thiệu món ăn, che mất hai mảng tranh kiếng tráng thuỷ. Các tranh này chia ra làm bốn mảng, hai bên hông xe, hai trước mặt xe, mỗi mảng có ba tranh có Hoa Ngữ và Việt Ngữ chú thích. Các tranh này lấy từ các hồi chính trong các truyện Tam Quốc Chí và Tiết Đinh San Chinh Tây như Phụng Nghi Đình Lữ Bố Điêu Thuyền – Mã Siêu Đông Quan Truy Tào Tháo … Phàn Lê Huê Đại Chiến Ô Hắc Lợi- Phàn Lê Huê Đại Chiến Hắc Kiểm Tiên Trưởng… Trong khi chờ đợi thưởng thức mì ,hủ tíu khách có thể lần xem các tranh vẽ theo ước lệ, màu sắc rực rỡ mà nhớ tới kỹ niệm thời thơ ấu theo người lớn xem hát bội ở Công Thành Ban, Đình Dọn Bàn ( Đình Nghĩa Hoà) đường Trần Quang Khải và rồi nhớ tới nhà cho thuê truyện Đức Hưng cách đó không xa với những quyển truyện Tàu cũ mèm bọc giấy dầu không sạch lắm có lẽ vì qua tay bao người thuê truyện. Khách ăn xong, mồ hôi trán lấm tấm ra sau xe tán chuyện với Chú Cẩu, chủ nhân xe mì, một trong những người xưa rành vùng quanh chợ Tân Định , thăm hỏi về người xưa cảnh cũ hơn nữa thế ký ở trong và ngoài chợ về các gánh hàng bánh gan, bánh da lợn, bánh bò bông, hàng cháo đậu đỏ, bánh xèo, sương sâm, sương sáo, hai xe chè sâm bổ lượng, hai quán bar lộ thiên, ki-ốt bia bốc, tiệm cơm tàu, tiệm cơm thố, tiệm nước café, xíu mại bánh bao, tiệm trà, tiệm thuốc bắc, tiệm chạp phô,,,. Ký ức hiện về hình ảnh một cậu bé nhà nghèo mẹ sai tới tiệm chạp phô Chú Một mua phổ tai, bột năng, đường thẻ, đậu đỏ, đậu xanh để nấu chè cho xe chè đậu đá bào của gia đình hay về cậu bé cắp cặp đi học trường Đồ Chiểu ( Nguyễn Thị Diệu đường Trần Quốc Toản – Nguyễn Đình Chiểu – D’Arfeuille ) từ lớp năm ,lớp tư, lớp ba (lớp 1, 2,3 ngày nay) mỗi khi đi qua hai tiệm nước đầu đường( Tân Sanh và Hiệp Long ), trong sớm ban mai mùi café, hủ tiếu, xíu mại bánh bao toả ra ngào ngạt thơm lừng, cậu bé mong có ngày nào được vào tiệm ngồi gác một chân lên ghế đẩu giống các bậc trưởng thượng, húp café dĩa thưởng thức các món ăn hấp dẫn, nhưng trong túi chỉ có một đồng thôi ( une piastre) nên đành phải ngồi xà xuống gánh cơm tấm trước cửa tiệm nước Tân Sanh bên dãy trường Đồ Chiểu, ăn năm cắc cơm cháy mỡ hành rưới nước mắm ớt thơm phức, còn năm cắc mua được năm cây cà-rem đá hoặc năm cục kẹo dừa trộn đậu phộng hoặc các thứ khác.
Chỉ trong chốc lát mà các mái đầu bạc nói nói cười cười nhìn nhau đã thấy cả một đời người.
NGUYỄN MẠNH CƯỜNG
