20/02/2026
https://www.facebook.com/share/p/1CEhZ6vn6Y/
Luviler-KUR¹ Lu-ú-i-ya/Luvi Ülkesi
Anadolu’nun en eski halklarından biridir. Luviler için Işık İnsanı terimi zorlama ama Hititçe luk ateşlemek, tutuşturmak, sabah olmak, şafak sökmek anlamı varken Luvice luha ise ışık demektir. Lu kökü de birçok dile ışık anlamında geçmiştir. Batı Anadolu'da etkisi görülen Luviler Suriye'ye kadar sokulmuştur ve Anadolu'da iz bırakmıştır. Kizzuwatna, kabaca Adana ve Mersin topraklarına tekabül ederdi ve muhtemelen Luvi ve Hurri halkları birlikte yaşıyordu. Hititli Kraliçe Puduhepa buralıdır ve döneminde oldukça güçlü bir kadın profili çizmektedir. Eşitler arasında birinci Arzawa Krallığı (MÖ 1300'lerde Luvi'yle eş), Seha Nehri Ülkesi, Mira Uygarlığı, Hapalla, Aššuwa (Assos) Konfederasyonu, Wiluša ( w/ilios=Troya), Hilakku, Tabal, Pedašša, Karkiša², Lukka (Likya), muhtemel Luvi halklarının çoğunlukla yaşadığı devletlerdir ve daha adını zikretmediğim krallıklar vardır.³ Bu krallıkların tahminsel sınırlarını biliyoruz. İzmir Karabel Anıtı'nda Mira Ülkesi Kralı. Geç Hitit Luvi Çağı MÖ 8. yüzyılda Tabal, Que, Gurgum, Kummukh, Meliddu gibi krallıkların içinde var olmaya devam etmişlerdir. Kullandıkları hiyeroglif yazı Hititlerce de kullanılacaktır. Anadolu'nun birçok noktasında Luvice yazıtlar bulunmuştu. 1946 yılında Bossert ve Halet Çambel tarafından keşfedilen Karatepe’de bulunan bir yazıt Luvice'nin çözülmesine olanak sağlamıştır. Luvi hiyeroglifleri ve Fenikece ile yazılan bu çift dilli yazıt sayesinde Luvi dili gün ışığına çıkmıştır. Böylece Hatti Ülkesi Helenleşmeden önce Helen olduğu sanılan birçok tanrı ve yer adının Luvi ve Hitit kökenli olduğu anlaşılmıştır. Luvice Karca, Sidece, Lidce, Pisidce içinde yaşamaya devam etmiştir ve bu diller Grekçe değildir. Konuşan halklar Grek değildir. İskender öncesi ve özellikle sonrası Helenleşerek asimile olmuşlardı (tekrar).
1) Kur Sümerce ülke.
2) Karia
3) Troya'da Luvi mührü bulundu ama daha çok kanıtlara ihtiyacımız var.
27 Mart Cuma İstanbul çıkışlı 28-29 Mart Hatti ve Hitit Gezisi'nde uzun uzun Hattileri, Luvileri ve Hititleri tanıyacağız ve Tunç Çağı'nı konuşacağız.
İletişim: 0544 416 3292-0539 499 2640
gezisidir (11965).
