19/09/2026
เขียนดี คู่ควรกับการอ่าน เติมรอยหยักของพวกเราคนรักการดื่ม
ปลดล็อก Soft Power สู่ความจริง: เมื่อ “ลิซ่า” พาสินค้าไทยไปไกลระดับโลก แต่กฎหมายไทยยังย่ำอยู่กับที่
การปรากฏตัวของ #ลิซ่า ( - ลลิษา มโนบาล) ในรายการทอล์กโชว์ระดับโลกอย่าง The Tonight Show Starring Jimmy Fallon ไม่เพียงสร้างปรากฏการณ์กระแสตอบรับอย่างล้นหลาม แต่ยังแสดงให้เห็นถึงพลังในการผลักดัน Soft Power วัฒนธรรมอาหารและเครื่องดื่มไทยสู่สายตาชาวโลกอย่างแท้จริง การแนะนำเมนูส้มตำคู่กับเครื่องดื่มผสมเบียร์ไทย พร้อมสอนคำติดปากอย่าง “หมดแก้ว” ถือเป็นการยกระดับภาพลักษณ์สินค้าไทยให้กลายเป็นไวรัลในชั่วข้ามคืน
อย่างไรก็ตาม ภาพความสำเร็จบนเวทีระดับสากลกลับสะท้อนให้เห็นถึงข้อจำกัดและความย้อนแย้งของกฎหมายภายในประเทศไทย โดยเฉพาะ พระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 มาตรา 32 ที่ครอบคลุมเรื่องการห้ามโฆษณาและการแสดงชื่อหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
ประเด็นทางสังคมและเสียงสะท้อนจากผู้ประกอบการ
นายศุภพงษ์ พรึงลำภู นายกสมาคมการค้าผู้ประกอบธุรกิจคราฟต์เบียร์ ได้ออกมาตั้งคำถามสำคัญต่อสังคมไทยเมื่อวันที่ 18 กันยายน 2569 สะท้อนความจริงว่า ...
“ถึงเวลาของการโฆษณาเหล้าเบียร์ไทยที่คนไทยพูดถึง & ทุกแบรนด์ไทยนำเสนอ โดยไม่ผิดกฎหมายได้รึยัง?”
ประเด็นดังกล่าวชี้ให้เห็นว่า ในขณะที่ศิลปินไทยระดับโลกสามารถเผยแพร่และส่งเสริมสินค้าไทยบนแพลตฟอร์มต่างประเทศได้อย่างอิสระ แต่เมื่อหันกลับมาดูผู้ประกอบการและประชาชนในประเทศ ภาพของสินค้า หรือแม้แต่การสื่อสารเล่าเรื่องราวความประณีตของการผลิตเครื่องดื่มท้องถิ่น กลับต้องเผชิญกับข้อจำกัดทางกฎหมายที่มีโทษปรับสูงและการตีความที่คลุมเครือ
แม้ทางกระทรวงสาธารณสุขจะออกมาชี้แจงว่ากรณีของลิซ่าที่เกิดขึ้นในต่างประเทศนั้นไม่เข้าข่ายความผิดกฎหมายไทย และขอความร่วมมือประชาชนให้ช่วยเบลอหรือเซนเซอร์ตราสินค้าหากนำภาพมาเผยแพร่ต่อ แต่มุมมองดังกล่าวกลับยิ่งตอกย้ำข้อถกเถียงว่า กฎหมายปัจจุบันสอดรับกับวิถีชีวิต ยุคสมัยดิจิทัล และนโยบายการส่งเสริม Soft Power ของรัฐบาลแล้วหรือยัง
แนวทางการพัฒนาและปรับปรุงกฎหมาย
1. การปรับปรุงมาตรา 32 ให้ทันสมัย: กำหนดขอบเขตคำว่า "การโฆษณาเพื่อการค้า" และ "การแนะนำเชิงวัฒนธรรม/ความรู้" ให้มีความชัดเจน เพื่อไม่ให้กระทบต่อสิทธิ Freedom of Speech ของประชาชนทั่วไปและกลุ่มผู้บริโภค
2. ส่งเสริมผู้ประกอบการรายย่อยและคราฟต์เบียร์: เปิดโอกาสให้ผู้ผลิตรายย่อยสามารถสื่อสาร อัตลักษณ์ วัตถุดิบท้องถิ่น และสตอรี่ของผลิตภัณฑ์ได้อย่างเปิดเผย เพื่อลดการผูกขาดและกระจายรายได้สู่ชุมชน
3. การสร้างความคุ้มครองที่สมดุล: มุ่งเน้นการคุ้มครองเยาวชนและการบริโภคอย่างรับผิดชอบ ผ่านการจำกัดช่องทางหรือช่วงเวลาอย่างเหมาะสม แทนการสั่งห้ามนำเสนอภาพรวมทั้งหมด
ปรากฏการณ์นี้จึงเป็นบทเรียนสำคัญว่า การผลักดัน Soft Power ที่แท้จริง ไม่ควรไปเติบโตเฉพาะนอกประเทศ แต่ควรเริ่มจากการสร้างสภาพแวดล้อมทางกฎหมายในบ้านเกิดให้เอื้อต่อการสร้างสรรค์และการเติบโตอย่างเป็นธรรม
#ตุ๊ดส์review
แหล่งที่มาข้อมูล:
- ข่าวสารและข้อคิดเห็นจากสมาคมการค้าผู้ประกอบธุรกิจคราฟต์เบียร์: มติชนออนไลน์
- การชี้แจงข้อกฎหมายโดยกระทรวงสาธารณสุขและกรมควบคุมโรค (สำนักข่าวการเมือง-สังคม ประจำวันที่ 18 กันยายน 2569)