16/08/2023
Zdecydowanie każdy kiedyś słyszał, bądź śpiewał piosenkę legionową "Wojenko, Wojenko".
A czy znacie jej historię?
Do tej pory nie znamy autora tego utworu. Wiemy, że powstał w 3 pułku Piechoty Legionów.
W śpiewnikach żołnierskich z czasów Pierwszej Wojny Światowej jej nie znajdziemy. Znajdziemy natomiast ją w Śpiewniku Szula z adnotacją:
„W sierpniu 1917 r. na ćwiczeniach zasłyszałem nową melodię nieznaną mi w swojej kompanii (3. pp), mocno tym zdziwiony (jako że taki piosenkarz jak ja, wszystkie znać powinien) przysłuchałem się, przyłączyłem do śpiewu, a potem pytam: Skądeście wzięli tę piosenkę? Nie wiadomo, panie poruczniku... (...) W trzy tygodnie potem już znały tę piosenkę całe legiony. Dziś to jedna z najwięcej śpiewanych i najpiękniejszych, a bezimiennych piosenek”.
Możemy znaleźć jej tekst w spisie stworzonym przez Aleksandra Słapę pt. "Polska pieśń ludowa o wojnie i żołnierzach", wydaną w Krakowie w 1916 roku.
Oto znajdujący się tam tekst:
Wojenka, wojenka, to se piękna pani,
Bo se na wojenkę chłopcy malowani.
W latach 1918 - 1920 dodano nowe zwrotki, które znajdziemy w antologii Władysława Jeziorskiego pt " Śpiewy i śpiewki żołnierskie 1914-1921" wydanym w Cieszynie w 1921 roku.
Na wojence ładnie, kto Boga uprosi,
Żołnierze strzelają, Pan Bóg kule nosi.
Maszeruje wiara, pot się krwawy leje,
Raz, dwa, stąpaj bracie, to tak Polska grzeje.
Wojenko, wojenko, co za moc jest w tobie,
Kogo ty pokochasz, w zimnym leży grobie.
W 1939 roku, wydrukowano ją w trzecim tomie "Wojennej Pieśni Polskiej".
Co ciekawe, również w lipcu 1943 roku, został wydany konspiracyjny Śpiewnik Domowy, w którym wydrukowano nowy tekst, zachowując tylko oryginalne pierwsze wersy, ale o tym już przeczytacie innym razem.
Dziś z okazji Święta Wojska Polskiego, chcielibyśmy złożyć życzenia wszystkim Żołnierzom, Weteranom. Zdrowia, wytrwałości w służbie i żołnierskiego szczęścia.
