22/02/2026
छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद) जिल्ह्यातील जागतिक दर्जाच्या 'अजिंठा लेण्यांचा' (Ajanta Caves) तो परिसर. उन्हाळ्याचे दिवस असल्यामुळे वाघूर नदीच्या खोऱ्यात भयंकर उकाडा होता. मुंबईचा एक अत्यंत प्रसिद्ध आणि गर्विष्ठ न्यूरोलॉजिस्ट (मेंदूचा डॉक्टर) 'डॉ. केदार' आपली गरोदर पत्नी 'आरती' हिच्यासोबत लेण्या पाहण्यासाठी आला होता.
डॉ. केदार स्वतःच्या एम.डी. (M.D.) डिग्रीच्या आणि पैशांच्या प्रचंड अहंकारात वावरत होता. लेण्यांकडे जाणाऱ्या पायऱ्या चढत असताना, रस्त्याच्या कडेला एक ७० वर्षांचा, अंगावर मळकट धोतर आणि डोक्याला मुंडासे बांधलेला 'मल्हारी' नावाचा एक स्थानिक आदिवासी म्हातारा बसला होता. मल्हारीच्या समोर एका टोपलीत काही आयुर्वेदिक मुळ्या, पानांचा रस आणि रानातल्या वनौषधी ठेवल्या होत्या.
आरतीला चालताना खूप धाप लागत होती. हे बघून मल्हारी काका स्वतःहून त्यांच्याजवळ गेले आणि हातात एक लाकडी मुळी पुढे करत म्हणाले,
"साहेब, ताईसाहेबांना खूप धाप लागतीय. उन्हाचा त्रास होतोय त्यांना. ही 'वावडिंगाची' आयुर्वेदिक मुळी उगाळून द्या, क्षणात अंगातली उष्णता कमी होईल आणि बाळालाही शांत वाटेल."
हे ऐकताच डॉ. केदारचा पारा चढला. तो मल्हारीवर भयंकर भडकला.
"ए म्हाताऱ्या! मला वैद्यकशास्त्र शिकवतोस? मी मुंबईचा सर्वात मोठा डॉक्टर आहे. तुमच्यासारखे अडाणी भिकारी रस्त्यावर बसून हा कचरा विकतात आणि लोकांना फसवतात. असली घाणेरडी मुळी मी माझ्या बायकोला देईन वाटलं तुला?" असे म्हणत डॉ. केदारने रागात मल्हारीच्या हाताला असा काही झटका मारला की, म्हाताऱ्याच्या हातातली मुळी आणि टोपलीतील औषधे खाली मातीत सांडली.
आरती म्हणाली, "अहो, जाऊ द्या ना, ते गरीब आहेत." पण केदारने कोणाचेच ऐकले नाही. तो मल्हारीला शिव्या देत आरतीला घेऊन वर लेण्यांमध्ये निघून गेला. मल्हारी काका शांतपणे खाली बसून मातीत सांडलेल्या आपल्या वनौषधी गोळा करू लागले.
पण खरा भयंकर प्रसंग लेण्यांच्या आत घडणार होता...
लेणी क्रमांक १६ मध्ये फिरत असताना, आरती एका अंधाऱ्या कोपऱ्यात गेली. तिथे अचानक एका विषारी 'रानटी गांधीलमाशीने' (Wild Wasp) आरतीच्या मानेवर जोरदार डंख मारला.
आरतीने एकच किंकाळी फोडली आणि ती जमिनीवर कोसळली.
डॉ. केदार धावत तिच्याजवळ गेला. पाहता पाहता अवघ्या दोन मिनिटांत आरतीचा चेहरा भयंकर सुजला. तिला 'अॅनाफिलेक्टिक शॉक' (Anaphylactic Shock - एक जीवघेणी
