17/03/2026
Zakaa Fixrii— Maallaqa moo midhaan?
Dura Zakaat Al-fixrii jachuun Sadaqaa yeroo sooma hiikan kennuun nama Muslimaa hundarratti dirqamaati. Zamana Rasuulaa sallallaahu aleeyhi wasallam Waan nyaatamu (Soorata) qofaatu baafamaa ture. Inniis Suguda 1 (2.50 kg fi Sanaa ol) yoo tahu, “Bakka midhaanii maallaqa baasuun nitaha moo hin tahu?” gaaffii jattu irratti Ulamaa'oonni maal ja'an? Gaaffii tanarratti ulamaa'ii jidduu waldhabiinsi (Yaadni faallaa/khilaafni) Kan jiru yoo tahu, khilaafa qabxii lama jalatti himuun nidandayama.
1. Nyaata malee maallaqa baasuun hin tahu. Sadaqaan Fixrii Ibaadaa waan taateef, Ibaadaan ajaja Rasuulaa sallallaahu aleeyhi wasallam qofaan adeemti. Isaan nyaata waan kennaa turaniif, nyaata qofa tahuu qaba. Murtii tana Shaafi'iyyoota, Ahmad Ibnu Hanbal fi Imaamu Maalik dabalatee, Ulamaa'ii harka irra caalu murteeyse. (جمهور العلماء)
2. Bakka nyaataa (midhaanii) maallaqa nyaata silaa kennuun Waajibaa bitu (madaalu/qiimaa) kennuun nitaha. Murtii tana, Imaamu Assoowrii, Hasan Al Basrii, Abuu Haniifaa, Bukhaarii fi kkf murteeysaniiru. Imaamu Al Bukhaariin عليه رحمة الله Murtii (Hukmii) hedduu keessatti, Imaamu Abuu Haniifaa kan faalleeysu yoo tahu, Murtii tana irratti waliif galaniiru. Bukhaariin, Sahiiha isaa keessatti baaba (mata duree) "باب العوض/Bakka bu'aa kennuu" ja'u barreeyseera. Amiirri Mu'uminaa, Umar Ibnu Abdul Aziiz zamana isaa keessatti zakaa fixrii maallaqa fuudhaa ture. Zamana isaa keessa Sahaaboota 3,000 oliitu jira ture. Namni isarratti inkaare hin jiru. Sheekhni Islaamaa beekkamaan, Ibnu Teeymiyaan رحمه الله رحمة واسعة murtii tana filataniiru. “Sadaqaan Fixrii rakkataa gammachiisuuf kennamti. Arra rakkataan midhaan caalaa maallaqatti haajama” ja'u gariin Ulamaa!
Hubachiisa: Sadaqaa Fixrii haga soomanaaf guyyaa lama hafutti baasuun hin tahu. Jaalatamaan, guyyaa Iidaa salaata duratti baasuu dha!