Wie is Tante Soeske en waar komt ze vandaan?
-------------------------------------------------------
Zoals Reinaert de Vos de hoofdrol speelt in het middeleeuws verhaal “Van den Vos Reynaerde”, speelt Tante Soeske de hoofdrol in “Shahr-e-ghesse” of “Stad van Verhalen”. Het is misschien wel het populairste van alle Perzische toneelstukken en het werd eind jaren zeventig geschreven door één van de m
eest getalenteerde toneelschrijvers van zijn generatie, Bijan Mofied. Het stuk is geschreven in de traditioneel Iraanse ritmische stijl en dit maakt dat het overkomt als een soort muzikaal drama. Hoewel het op het eerste zicht voor kinderen lijkt geschreven, is het in feite een parabel over hedendaagse sociaal-politieke kwesties. “Shahr-e-ghesse” zit boordevol satirische verwijzingen naar de mensenmaatschappij. Vandaar ook de gelijkenis met “Van den Vos Reynaerde”. Het verhaal
--------------
Tante Soeske is een beeldschone, geëmancipeerde en verstandige Kakkerlak, die in tegenstelling tot andere dames die thuis wachten tot dat een man hun hand vraagt, haar eigen lot in handen neemt. Ze onderneemt een reis door de Bazaar op zoek naar een geschikte echtgenoot. Haar onweerstaanbare schoonheid legt de normale zakelijke sfeer van de Bazaar lam. Terwijl de ene zakenman na de andere om haar hand smeekt en haar het materiële van de wereld belooft, gaat ze niet in op hun aanzoeken. Ze kiest uiteindelijk voor de Rat die als kluizenaar leeft en die haar niet het materiële maar de onvoorwaardelijke liefde belooft. De auteur koos bewust voor een Kakkerlak en een Rat als hoofdrolspelers. Deze twee dieren worden vaak in verband gebracht met verderf, vuiligheid en ongemak. In het toneelstuk van Bijan Mofied zijn het echter juist deze twee dieren die de dragers zijn van de hoogste moraal. Andere dieren, die een hogere status krijgen doordat we ze bewonderen en/of ze nuttig vinden, worden afgeschilderd als afhankelijke wezens die slaafs aan hun verlangens en lusten gehoorzamen, en zich alleen gebonden voelen met het materiële van de wereld. "Het hoogte moraal is deze die uit principe is en niet uit lust naar het vergankelijk", [ citaat Emmanuel Kant].
